| |
Bilgisayar Klâvyelerinde Gerçek
|
Gelecek yıllarda okuma yazma bilen her insanın zorunlu
gereksinimi haline gelerek daktiloların da yerini alacağı kesin
olan bilgisayarlar, ülkemizde genellikle ilkel yöntemlerle
kullanılmakta; onparmakla, klâvyeye bakmadan yazma ve
kullanma yönteminin yaygınlaşmaması nedeniyle, özellikle yazı
işlerindeki zaman ve emek israfı büyük oranlarda bulunmaktadır.
|
|
8-10 sayfalık bir
raporun 1-2 parmakla bilinçsiz olarak yazılması ile onparmakla
klâvyeye bakmadan yazılması arasında 4-5 katı bulan verim farkı
genellikle gözardı edilmekte ve düşünülmemekte, hattâ
bilinmemektedir.
|
Ülkemizde
bilgisayarların bilinçsiz kullanılmasının ve onparmakla kullanım
yönteminin yaygınlaşmamasının baş etkeni, bilgisayarlarda Türk
dilinin özelliklerine ve Türk Standardına uymayan klâvyelerin
sorumsuzca yayılması; bunun da nedeni, bilinçsizlik ve kuralların
uygulanmamasıdır. Gümrük kanunları; sadece mekanik, elektrikli ve
elektronik daktilo klâvyelerinin değil, her türlü alfanümerik
klâvyelerin de Standart Türk Kodu’na uymasını zorunlu kıldığı halde,
bilgisayar klâvyeleri bu hükümden muafmış gibi (yorum hatalarıyla)
mevzuat ihlâl edilmektedir.
|
|
Türk dilinin özelliklerine göre onparmakla-bakmadan klâvye kullanma
yöntemi için çok verimli bir Standart Türk Klâvyesi 1955
yılından beri resmen varolduğu halde, İngiliz dili için 130 yıl
önce (Onparmak yönteminin bilinmediği çağlarda) belirlenen (ve
Türkçedeki binlerce sözcüğün yazılmasına olanak vermeyen) “Amerikan
Standard Code for Information Interchange (ASCII)” klâvyeyi Dünya
standardı zanneden ve buna eklenen, Türkçeye has 7 harfin, en
kullanışsız yerlere bilinçsizce yerleştirilmesiyle oluşturulmuş
klâvyeyi de “Q Türkçe” standardı olarak
kabullenen kullanıcıların bu hususta bilinçsiz oluşları, bilgisayar
kullanımındaki verimsizliğin en büyük etkeni olmaktadır. |
Klâvyelerin oluşturulmasında bir Dünya standardı yoktur ve
değişik dilleri konuşan toplumların ses, hece ve harf ayrıcalıkları
varoldukça Dünyanın tek bir standardı olamaz da. Örneğin,
Türkçedeki “ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü” harfleri, başta İngilizce olmak üzere
birçok dillerin alfabelerinde yoktur. Cyril ve Arap abeceleri, Çin ve
Japon harfleri ise bambaşka karakterlerdir. Bunları Dünya standardı
olarak birleştirmek bugün için hiç düşünülemediği gibi, değişik
dillerdeki seslerinin ve harflerinin çoğunun aynı olduğu Lâtin
alfabesini müştereken kullanan İngiliz, Fransız ve Alman klâvyelerinde
de ”é, è, ê, ç, ö, ü, β” gibi ayrıcalıklar için bu ülkelerde kendi
dillerinin özelliklerine göre düzenlenmiş farklı klâvyeler
kullanılmaktadır. Özet olarak klâvyelerde tek bir Dünya standardı
yoktur ve olması gerekmemektedir.
|
Ülkemizde 1950’li yıllarda klâvyeyi Türk dili özelliklerine uygun
olarak Bilimsel Yöntemlerle Standartlaştırma çalışmaları,
yapıcı bir ruhla (1928’de Atatürk’ün yaptığı harf devriminin bilimsel
yönü örnek alınarak) geliştirilmiş ve Türkçedeki harflerin kullanılma
oranları, sesli-sessiz ilişkileri, hece ve sözcük yapıları,
eklentilerin uyum kurallarıyla, parmakların kuvvet, yetenek ve
işlekliklerine göre en verimli çalışabilecekleri yerlere harflerin
yerleştirildiği, üzerinde çalışanların Dünya şampiyonu bile
olabilecekleri (oldukları), rekorlar kırabilecekleri (kırdıkları)
Standart Türk Klâvyesi, 20 Ekim 1955 tarihinde, önce
“Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesi” tarafından, sonra
“Devlet Malzeme Ofisi” ve “Türk Standardları Enstitüsü”
tarafından resmen kabul edilmiş; bu arada Gümrükler Kanununa da
standarda uymayan klâvyelerin ithalini yasaklayan madde eklenmiş; daha
sonra ülkeye bilgisayar ithalâtının başlamasıyla da, sadece mekanik,
elektrikli ve elektronik daktilolar için değil, bilgisayarlar için de
“TS 2117 – UDK 681.6.065” kodu ve “İki Elle Kullanılan
Alfanümerik Klâvyelerin Temel Düzeni” başlığı ile (bugün “F
Türkçe” diye bilinen klâvye olarak) tescil edilmiş
bulunmaktadır. Fakat bu hükümlerin bilgisayar klâvyeleri için de
uygulanması genellikle ihmal edilmektedir.
|
|
Dünyanın en çok
konuşulan dili İngilizce olduğu için bilgisayar satışlarında da başta
gelen İngiliz klâvyesi, Amerikan ve İngiliz firmalarının bile; gerek
donanım, gerekse yazılım bakımından ürettikleri tek klâvye değildir.
Üretici firmalar, dil ayrıcalıklarını gözönüne alarak, istenen her
türde klâvye ile donanım ve yazılımlar üretip satmaktadırlar; yeter ki
ithalâtçı, yerli üretici ve kullanıcı, klâvye konusunda
bilinçli olsun ve kendi dilinin klâvyesini istesin. (Satıcı
firmaların ürettikleri çeşitli klâvyeler arasında Standart Türk
Klâvyesi, Microsoft firmasının DOS yazılımlarının klâvye dizini içinde
TS5881 kod “F440” standardı ile; Windows işletim sistemlerinde
de aynı kodda mevcut “F Türkçe” için sadece “Shift Alt”
tuşlarına aynı anda basmakla kullanıma hazır bulunmakta; Apple
firmasının ise, “MAC İşletim Sistemi” içinde hem yazılım hem de
donanım olarak tamamı Türk Standardları Enstitüsü Klâvyesine uyumlu ve
kullanıma hazır bulunmakta; Elektronik posta işlemlerinde ise kod
tabloları “ISO 8859 table 9” kod’a ayarlanarak –karşı taraf da
bilinçli ise- iletişim hiçbir sorun olmadan sağlanabilmektedir.) |
|
|
